วัยหมดประจำเดือนเริ่มเมื่อไร ใช้เวลานานแค่ไหน และที่สำคัญที่สุดคือเมื่อไหร่ถึงจะสิ้นสุด?

คำจำกัดความ: วัยหมดประจำเดือนคือการหยุดประจำเดือนอย่างถาวรเมื่อสิ้นสุดชีวิตการเจริญพันธุ์    เนื่องจาก การสูญเสียการทำงานของฟอลลิคูลาร์ในรังไข่

ปัจจุบัน ผู้หญิงอายุขัยเฉลี่ยอยู่ที่ 84.3 ปี และอายุเฉลี่ยสำหรับวัยหมดประจำเดือนอยู่ที่ 51 ปี ดังนั้นปัจจุบันผู้หญิงจึงจะมีชีวิตอีกกว่า 30 ปีหลังจากวัยหมดประจำเดือน

อาการของ วัยหมดประจำเดือน จะเกิดขึ้นได้หลายอย่าง ได้แก่

• การเปลี่ยนแปลงในรูปแบบรอบเดือน: การเปลี่ยนแปลงในระยะแรก
• อาการทางหลอดเลือด (Vasomotor Symptoms): รวมถึงอาการร้อนวูบวาบและเหงื่อออกตอนกลางคืน
• อาการทางช่องคลอดและอวัยวะเพศหญิง: เช่น ความแห้งกร้าน การเสื่อมสภาพ และความเจ็บปวดระหว่างมีเพศสัมพันธ์ (dyspareunia)
• ปัญหาการนอนหลับ: นอกเหนือจากเหงื่อออกตอนกลางคืน
• ความกังวลด้านการรับรู้: เช่น ปัญหาเรื่องความจำและสมาธิ
• การเปลี่ยนแปลงทางเมตาบอลิซึม: การเปลี่ยนแปลงน้ำหนักตัว
• อาการทางจิตใจ: รวมถึงภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล และอารมณ์แปรปรวน

อาการที่เกิดขึ้น ที่พบได้บ่อย และยังกระทบต่อ คุณภาพชีวิตของผู้หญิงวัยทอง ได้แก่อาการช่องคลอดแห้ง หรือ Vulvovaginal atrophy (VVA)

• Vulvovaginal atrophy (VVA) หรือ Genitourinary Syndrome in Menopause (GSM) เป็นภาวะเรื้อรังและดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง เกิดจากภาวะฮอร์โมนเอสโตรเจนต่ำ ทำให้ระดับเอสโตรเจนในเนื้อเยื่อช่องคลอดลดลง ซึ่งมักจะเกิดขึ้นหลังจากการหมดประจำเดือน
• Genitourinary Syndrome in Menopause (GSM) ยังคงได้รับการวินิจฉัยน้อยกว่าที่ควร แม้จะมีความชุกสูง เนื่องจากผู้หญิงส่วนใหญ่ลังเลที่จะขอคำปรึกษาจากแพทย์ เนื่องจากความรู้สึกอับอาย หรือมักมองว่าเป็นลักษณะธรรมดาที่เกิดขึ้นกับกระบวนการชราภาพตามธรรมชาติ 

การเสื่อมสภาพของช่องคลอด คือการบางลง แห้งกร้าน และการอักเสบของผนังช่องคลอดที่อาจ  เกิดขึ้นเมื่อระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนในร่างกายลดลง สภาพนี้มักเกิดขึ้นหลังวัยหมดประจำเดือน สำหรับ  ผู้หญิงหลายคน  การเสื่อมสภาพของช่องคลอดไม่เพียงแต่ทำให้มีเพศสัมพันธ์เจ็บปวด แต่ยังอาจนำไปสู่   อาการของทางเดินปัสสาวะที่รบกวนจิตใจอีกด้วย

อาการของช่องคลอดแห้ง สมารถอธิบายได้ดังนี้

• ความไม่สบายในช่องคลอด / การอักเสบของช่องคลอด (Vaginitis)
• ความแห้งกร้านของช่องคลอด: ก่อนหรือระหว่างการมีเพศสัมพันธ์
• ความเจ็บปวดระหว่างมีเพศสัมพันธ์
• อาการคันและ/หรือแสบร้อนที่ช่องคลอดหรืออวัยวะเพศหญิง
• การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะบ่อย: หรือความรู้สึกคล้ายกับการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ
• การควบคุมกระเพาะปัสสาวะไม่ดี

การรักษาที่ช่วยบรรเทาอาการช่องคลอดแห้ง

• เป้าหมายหลักของการรักษาภาวะ Vulvovaginal Atrophy (VVA) ที่มีอาการคือการบรรเทาอาการที่เกิดขึ้น
• อาการของ VVA สามารถได้รับการจัดการอย่างมีประสิทธิภาพด้วยการรักษาหลายประเภททั้งที่ต้องใช้ใบสั่งยาและยาที่สามารถหาซื้อได้โดยไม่ต้องมีใบสั่งยา (OTC)
• การเลือกวิธีการรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ, ประสิทธิภาพและความปลอดภัยของการรักษาสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย และความชอบของผู้ป่วย

นวัตกรรมใหม่เจลให้ความชุ่มชื้น เฉพาะที่ช่องคลอด 

เหตุผลในการพัฒนา เจลนี้ขึ้นมา คือการมีสารออกฤทธิ์ได้เร็วทันที (fast) และออกฤทธิ์ต่อเนื่อง ได้ระยะยาว (Slow)

Ectoin: A lesson from the desert

Ectoin ผลิตจาก โพรไบโอติกส์ แบคทีเรีย  Ectothiorhodospira halochloris  สามารถเจริญเติบโตได้ในสภาวะสุดขั้ว โดยมีน้ำเพียงเล็กน้อย อัตราความเค็มสูงมาก และอุณหภูมิอยู่ในระดับที่ยากจะทนได้

ในช่วงเวลาของการขาดน้ำ อย่างยาวนาน หากได้รับน้ำไม่กี่หยด แบคทีเรียเหล่านี้สามารถอยู่รอดได้   ด้วยความสามารถตามธรรมชาติ ในการรักษา และกักเก็บน้ำ โดยการสร้างสมดุลออสโมติกผ่านเยื่อหุ้มเซลล์ และการสะสมสารละลายอินทรีย์หรืออนินทรีย์ภายในไซโทพลาสซึม เพื่อให้แน่ใจว่าโอกาสที่พวกเขาจะมีชีวิตรอดอยู่ได้

Ectoin stabilizes cell membranes                    

เอคโตอิน (Ectoin) ช่วยเสถียรภาพไขมันในเยื่อหุ้มเซลล์โดยการส่งเสริมปฏิสัมพันธ์ที่มีความเป็นไฮโดรฟิลิกมากขึ้น ซึ่งช่วยเพิ่มปฏิสัมพันธ์ระหว่างน้ำกับน้ำ และเพิ่มความยืดหยุ่นของเยื่อหุ้มเซลล์

การสร้างคอมเพล็กซ์น้ำ เอคโตอิน (Ectoin) ช่วยให้ไขมันเคลื่อนไหวได้ดีขึ้น ซึ่งช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นของชั้นไขมันสองชั้น

Gyno  Gel หรือ เจลให้ความชุ่มชื้นในช่องคลอดมี ส่วนประกอบ และประสิทธิภาพในการดูแลอาการ ช่องคลอดแห้งได้

มีค่า pH 4.5 ใช้เป็นตัวช่วยเสริมในการป้องกันและรักษาอาการฝ่อของช่องคลอด (vaginal atrophy)

ช่วยรักษาความชุ่มชื้นตามธรรมชาติของเยื่อบุช่องคลอด และบรรเทาอาการช่องคลอดฝ่อ (vaginal atrophy) ซึ่งรวมถึงอาการแห้ง, การแสบ, อาการคัน และความไม่สบายตัวระหว่างมีเพศสัมพันธ์                                                                                                                                      

การผสมผสานระหว่าง Ectoin และ Hyaluronic acid สามารถบรรเทาอาการช่องคลอดฝ่อที่มีอาการเล็กน้อยถึงปานกลาง-รุนแรง, อาการแห้ง และการระคายเคืองได้ทันทีหลังการใช้และในระยะยาว

ในกรณีที่มีช่องคลอดฝ่อระดับปานกลางถึงรุนแรง ให้ทาผลิตภัณฑ์วันละ 1 ครั้งเป็นระยะเวลาไม่เกิน 7 วัน; หลังจากนั้น หรือในกรณีที่มีช่องคลอดฝ่อเล็กน้อย ให้ทาผลิตภัณฑ์ทุก 3 วัน หรือทาตามความต้องการ

Reference :

1. Gynofem Package Insert 
2. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/menopause
3. https://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/sirirajonline2021/Article_files/166_1.pdf
4. https://www.rtcog.or.th/files/1717753290_48c84ac3001a4f7a4239.pdf
5. Risa K.et al. Practical Treatment Considerations in the Management of Genitourinary Syndrome of Menopause. Drugs & Aging (2019) 36:897–908. https://doi.org/10.1007/s40266-019-00700-w
6. Ana Sofia Da Silva et al. Modern management of genitourinary syndrome of menopause. Faculty Reviews 2021 10:(25)
7. Scientific information. Ectoin : The natural stress-protection molecule.
8. Filippo M. et al. Effectiveness and safety of a vaginal gel with ectoine 3%+hyaluronic acid for the treatment of symptoms related to the genitourinary syndrome of menopause (GSM): a clinical case series. Current Therapeutics Year XXI, N.7,September 2022.
9. S. Bonaf`e et al. Atypical enantioseparation of a non-ionic form of allantoin with Cinchona alkaloid-based zwitterionic chiral stationary phases. Journal of Chromatography Open 6 (2024) 100146.