สาว ๆ หลายคนที่กำลังมองหายาคุมปรับฮอร์โมนเพื่อที่จะนำไปทานเป็นยาคุมกำเนิด หรือเพื่อรักษาอาการก่อนมีประจำเดือน (PMS) อาการประจำเดือนมาไม่ปกติ หรือเพื่อจุดประสงค์อื่น ๆ มาดูกันก่อนดีกว่านะคะว่า ยาคุมปรับฮอร์โมนมีฤทธิ์หรือคุณสมบัติอย่างไรบ้าง
คุณสมบัติของ ยาปรับฮอร์โมน
1.คุมกำเนิด ป้องกัน ยับยั้งการตั้งครรภ์
2.รักษาอาการก่อนหรือหลังมีประจำเดือน (Premenstrual Syndrome :PMS) เช่น เหวี่ยงวีน หงุดหงิด นอนไม่หลับ ท้องอืด เจ็บคัดเต้านม ฯลฯ
3.เพิ่มฮอร์โมนเพศหญิง ทำให้หน้าอกหน้าใจใหญ่ขึ้น มีน้ำมีนวล ผิวพรรณสดใส
4.ต้านฮอร์โมนเพศชาย ทำให้สิวลดลง หน้า หนังศีรษะไม่มันเยิ้ม ลดอาการขนดก
5.รักษาอาการประจำเดือนไม่ปกติ
จะเห็นได้ว่ายาคุมปรับฮอร์โมนมีประโยชน์หลายอย่างมาก นอกเหนือจากหน้าที่หลักก็คือการคุมกำเนิด อย่างไรก็ตาม การจะได้ประโยชน์จากยาคุมปรับฮอร์โมนเต็มประสิทธิภาพ ก็ต้องขึ้นอยู่กับ วิธีกินยาคุม ด้วย กล่าวคือ ต้องกินให้ถูกต้องตามชนิดของยา ตรงเวลา และสม่ำเสมอ
เมื่อพูดถึงชนิดของยาคุมปรับฮอร์โมน สาว ๆ มือใหม่ที่เพิ่งทานยาคุมปรับฮอร์โมนครั้งแรก ก็อาจจะไม่เข้าใจกับรหัสแปลก ๆ เหล่านี้ เช่น ee20d, ee30d หรือ ee35c ว่ามันคืออะไร แตกต่างกันตรงไหน แล้วตัวไหนที่เหมาะกับเรา มาดูกันเลยค่ะ
• ee คือ ethinyl estradiol หรือ ฮอร์โมนเอสโตรเจน
• ตัวเลข 20, 30 และ 35 หมายถึง ปริมาณเอสโตรเจนที่มีอยู่ในยาคุมกำเนิด
• d คือ ดรอสไพรีโนน และ c คือ ไซโปรเตอโรน อะซิเตท
ยาคุมปรับฮอร์โมนทั้ง 3 ตัวนี้ เป็นยาคุมปรับฮอร์โมนประเภทฮอร์โมนรวม มีฮอร์โมนและตัวยาที่เป็นส่วนประกอบในปริมาณต่ำ ทำให้ทานแล้วเกิดผลข้างเคียงน้อย ไม่ว่าจะเป็นอาการคลื่นไส้ ท้องอืด หรือเจ็บคัดเต้านม และอื่น ๆ
ยาปรับฮอร์โมน ee20d และ ee30d เหมาะสำหรับคนที่ไม่เคยทานยาคุมกำเนิดมาก่อนเพราะมีปริมาณฮอร์โมนที่ไม่มากจนเกินไป ตลอดจนคนที่กลัวอ้วน บวมน้ำ และคนที่ผิวมัน ใช้เป็น ยาคุมช่วยรักษาสิว ได้ทั้ง 2 ชนิด
ส่วนแบบ ee35c มีส่วนผสมของ cyproterone acetate มีฤทธิ์ต้านแอนโดรเจน (anti-androgenic effect) ซึ่งเป็นฮอร์โมนเพศชาย ยาคุมปรับฮอร์โมนชนิด ee35c ช่วยแก้ปัญหาเรื่องขนดก ผิวมัน เป็นสิวได้ ทั้งยังช่วยปรับสมดุลฮอร์โมนได้อีกด้วย
ยาคุมปรับฮอร์โมนประเภทฮอร์โมนรวมทั้ง 3 ชนิดข้างต้น จะมีบรรจุแผงละ 21 เม็ด และ 28 เม็ด
นอกจากนั้น ก็จะมียาคุมปรับฮอร์โมนประเภทฮอร์โมนเดี่ยว ซึ่งจะมีฮอร์โมนโปรเจสติน (progestins) อย่างเดียว จะเป็นตัวเลือกให้กับผู้ที่แพ้ฮอร์โมนเอสโตรเจนและคุณแม่หลังคลอดที่กำลังให้นมบุตร เพราะฮอร์โมนโปรเจสตินมีคุณสมบัติในการเพิ่มน้ำนม ยาคุมชนิดนี้สามารถใช้เป็นยาคุมฉุกเฉินได้ด้วย จำนวนเม็ดส่วนใหญ่จะเป็นชนิดแผง 28 เม็ด
สำหรับการกินยาทั้งชนิด 21 เม็ด และ 28 เม็ดนั้น มีข้อแตกต่างกันนิดเดียว ตรงที่ยาคุมปรับฮอร์โมนชนิด 21 เม็ด ซึ่งจะเป็นตัวฮอร์โมนล้วน ๆ ไม่มีเม็ดยาที่เป็นเม็ดแป้งอยู่เลยนั้น ให้เริ่มกินในวันที่มีประจำเดือนวันแรกหรือ 2-3 วันถัดมา กินให้ตรงเวลาทุกวัน จนยาหมดแผง แล้วเว้นช่วงหยุดกินไป 7 วัน แล้วจึงเริ่มแผงใหม่ต่อทันที
ส่วนชนิด 28 เม็ดนั้นก็เริ่มกินเช่นเดียวกับชนิด 21 เม็ด คือเริ่มกินในวันที่มีประจำเดือนวันแรก หรือ 2-3 วันถัดมา ให้กินเรียงไปตามลูกศรหรือตามวันที่ระบุไว้บนแผง กินจนหมดแผงแล้วเริ่มกินต่อแผงใหม่ทันทีโดยไม่ต้องเว้นช่วง
มักมีคำถามว่า ถ้าเริ่มกินหลังมีประจำเดือนเกิน 3 วันไปแล้วจะได้ไหม ก็ได้เหมือนกัน แต่แนะนำให้คุมกำเนิดด้วยวิธีอื่นร่วมด้วยเพื่อความปลอดภัย แล้วถ้าหากลืมกินยาล่ะ จะทำอย่างไร ก็ให้กินเม็ดที่ลืมนั้นทันทีที่นึกได้ แต่หากลืมเป็น 2 วัน 3 วัน ก็ไม่ต้องกินแล้ว แกะเม็ดที่ลืมทิ้งไป กินเม็ดของวันปัจจุบันต่อเลย (ถ้าไม่ลืมเป็นดีที่สุด เพราะจะมีผลต่อการลดประสิทธิภาพของการคุมกำเนิดและการรักษาอาการข้างเคียงต่าง ๆ ด้วย)
สำหรับสาว ๆ ที่เพิ่งคุมกำเนิดครั้งแรก แนะนำให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนทานยา เพื่อความเข้าใจและเกิดประสิทธิภาพสูงสุด จะดีที่สุดค่ะ

สามารถชชมข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ https://www.wongnai.com/beauty-tips/ee35c-birth-control-for-acne